• 9. ONDER DE BRUG

    Actua, Blauwe Hagen

    Gisteren, 28 januari, was het de gedichtendag.

    Vandaag, 29 januari, is het net of alle gedichten verteerd zijn.

    Om toch maar in de sfeer te blijven duik ik graag onder de Antwerpse Londenbrug. Daar zijn geen clochards, daar vind je enkel water en... een heel origineel gedicht van Stijn Vranken, die tot gisteren de stadsdichter van A was.

    De laatste regels (op de valreep) zijn subliem:

     

    Vervoert dit schip

    Niet erg rustig de tijd

    Die u hier zo dringend

    Staat te verliezen.

     

    Ik was iets te laat met mijn klikkertje; de boot was weg (met mijn tijd), maar de tekst is nog leesbaar.

     

    © Klikfoto Gidsjoris: 150618-172842

  • 8. BEKEERDE PAULUS

    Geestige HeiligenGroot nieuws vandaag, 25 januari: Paulus is van zijn paard gedonderd. Of beter gezegd: gebliksemd. In feite is dat niet moeilijk, die helmen, harnassen en lansen van de dertiger jaren zijn echte bliksemafleiders. Paulus, totaal van de hand Gods geslagen, zal zijn weg naar Damaskus moeten verder zetten op een oldtimer reserveknol.

    We kennen allemaal Gods woorden: “Savle, Savle, qvid me perseqris”. Na inschakeling van onze Antwerpse vertaaldienst geeft dat: ”Saulus, Saulus, me wa zedde gij bezig joeng? Woaroem vervolgt gaa maa? Zoude nie beter Zudas gon vervange?” Tot zo ver de fantasie van vele kunstenaars die dit tafereel graag afbeelden op een vrij spectaculaire wijze.

    Feit is dat Saulus naar Damascus trekt om daar de Christenvervolging te leiden. Op de een of andere wijze krijgt hij voor zijn aankomst een verschijning van de verrezen Christus en wordt hij een tijdje blind. Paulus ziet dit als een openbaring, laat zich dopen en gebruikt vanaf nu nog enkel zijn Latijnse naam Paulus, wat betekent: Klein van gestalte, nederig. Vanaf nu wordt hij zelf als de apostel van de heidenen vervolgd. Met wat hulp ontvlucht hij Damascus en zal hij het christendom verspreiden in Macedonië en Griekenland. Uiteindelijk wordt hij in Rome onthoofd op last van Keizer Nero.

    In de kunst zien we hem steeds met zwaard (onthoofding) en een boek (brieven). Soms zien we hem in een mand hangen die men naar beneden laat bij zijn ontsnapping uit Damascus.

    Hij is de patroonheilige van de tentenmakers (hij maakte mohair voor tenten), touwslagers, mandenmakers, theologen en Katholieke pers. Het is vandaag, juist in de helft van de winter, dat we zijn bekering gedenken, terwijl we 29 juni noteren voor zijn feestdag.

     

    ©Klikoto JGL3292: Detail uit het prachtige ‘Fugger glasraam’ (1537), door Robert van Olm. We vinden de onfortuinlijke tuimeling in de lichtbeuk (middenschip) van onze kathedraal.

  • 6. DERTIEN MILJARD JAAR GELEDEN

    Vanons300.000 kilometer per seconde, zegt je dat iets? Yes, de snelheid van het licht. Gewoon tot 10 tellen en het licht heeft 3 miljoen kilometer afgelegd. Je wil niet weten hoeveel kilometer dat per dag is, maar we geven het toch: we hebben het over 26 miljard kilometer. Op een jaartje geeft dat zowat 9500 miljard kilometer.

    In oktober 2013 hebben astronomen toch zekers een sterrenstelsel ontdekt dat 13 miljard lichtjaar van ons verwijderd is (het verste ooit!). Wat zij zagen is dus de toestand van 13 miljard jaar geleden.

    Dat sterrenstelsel krijgt de naam z8_GND-5296 en is amper 600 à 700 miljoen jaar jonger dan de oerknal, of wat daar voorlopig voor moet doorgaan.

    Als we dat lichtjaar, of die 9500 miljard kilometertjes, vermenigvuldigen met 13 miljard, dan komen we uit op zowat 123.000.000.000.000.000.000.000 kilometertjes, of 1.000.000.000.000.000.000.000.000 keren de hoogte van onze Antwerpse Kathedraal.

    Nu gij!...

     

    © foto Gidsjoris: 151217-140146prod. - Kathedraaltoren

  • 5. De truc met de duif: H.-Fabianus

    geestige heiligen

     

    We noteren vandaag 20 januari en vieren de feestdagen van de Heilige Sebastianus en de Heilige Fabianus, soms ook foutief Flavius genoemd. Over deze Fabianus  hebben we ooit het volgende geschreven:

    Enkel de laatste veertien jaren van zijn leven zijn ons een beetje bekend. Dat begint dan in het jaar 236, wanneer Fabianus zijn boerderijtje verlaat om naar Rome te trekken, waar de bisschoppen een opvolger moeten vinden voor de overleden paus Anterius.

    Terwijl de hoogwaardigheidsbekleders druk in de weer zijn om te kiezen tussen enkele topkandidaten, landt er toch wel een duif zeker, pal op het hoofd van de kansloze Fabianus aan wie niemand gedacht heeft. Het is dus meer dan logisch dat het gezelschap daarin de nederdaling van de Heilige Geest ziet, en unaniem de stoel van Petrus aan Fabianus toekent.

    De kaarten voor zijn pontificaat liggen nogal goed: Hippolytus, de tegenpaus die drie regerende pausen slapeloze nachten heeft bezorgd, heeft het bijltje er bij neergelegd. Bovendien is de storm van de Christenvervolging geluwd en ligt de weg open voor kerkhervormingen, zeg maar hiërarchische heropbouw. Zijn grote zorg voor de armen (en we bedoelen niet de ledematen) wordt nu nog steeds in herinnering gebracht.

    Dank zij Fabianus krijgen de christelijke begraafplaatsen in de catacomben de nodige aandacht. Het is niet denkbeeldig wat er allemaal zou verloren gegaan zijn zonder hem!

    In geloofszaken had hij belangrijke contacten met de grote oosterse kerkvader Origenes.

    Vandaag op 20 januari, maar dan in het jaar 250, valt hij onder het zwaard van de Christenvervolging, die onder Keizer Decius (249-251) een korte maar hevige opflakkering kent.

    De Griekse inscriptie op zijn graf is bewaard, het is pas in 1915 dat men zijn lichaam ontdekt in een sarcofaag in de catacombe van Callistus. Het werd overgebracht naar de Romeinse kerk ‘San Sebastiano fuori le mura’.

    De Duitse spreuk ‘An Fabian und Sebastian fängt der rechte Winter an’, kwam vandaag helemaal tot zijn recht, het was eindelijk nog eens lekker koud.

    Aan alle Sebastians, Fabians en Fabiennes: een gelukkige feestdag en aan MizzD een gelukkige verjaardag! Het zou me niet verbazen als MizzD vandaag met haring trakteert. Breng haar gerust een bezoekje op http://mizzd.skynetblogs.be.

    Ook aan Axelle Red een zalige en gelukkige feestdag, want haar echte voornaam is Fabienne. We zetten haar graag in het zonnetje, maar dat is voor een volgend rubriekje.

     

    © Afbeelding Gidsjoris 150625-143714-DSCN2881: We hebben St.-Fabianus uiteindelijk gevonden, en wel in onze eigen monumentale St.-Jacobskerk.

  • 4. BLIKKENDINSDAGKATER

     

    geestige heiligen

    Omwille van het stevige vertier bij de eindeloze kroegentochten werd verloren maandag ook ‘raasdag’ of zotte maandag genoemd. Het is ooit de dag geweest dat men huwbare mannen en vrouwen ging koppelen en dan sprak men van ‘meiskensmaandag’, vrouwenmaandag of koppelmaandag.

    Deze laatste benaming mogen we niet verwarren met koppermaandag. Beide benamingen vinden we al terug in dertiende-eeuwse teksten. Het zijn de handswerklieden van de drukkers die deze traditie later voortzetten: Zij maakten een speciale koperplaat voor hun meester met hun beste wensen.

    De voorloper van de nieuwjaarsbrief is de kopperprent. Het kopperen krijgt de betekenis van feestvieren en begin zeventiende eeuw vertelt ook Bredero over de kopperdagen.

    In de achttiende eeuw worden de koperblazers uitgelaten om van café tot café voor ambiance te zorgen. Omdat de fuifnummers de volgende dag heel wat minder praat hebben, gaat men de volgende dag naar een ietwat minder edel metaal zoeken om deze dag een naam te geven. Zo ontstaat blikken dinsdag.

    De mannen van de vuilkar die ‘s morgens de verzamelde lege bierblikjes vinden zullen het zeker beamen. Wij vinden het nu wel welletjes geweest en trekken een dikke streep onder onze festiviteiten.

    © Foto Gidsjoris JGL3157: blikkendinsdagkater.

  • 3. ZOTTE MAANDAG

    Geestige Heiligen

     

    We maken het ons vandaag (en morgen) wat gemakkelijker en vissen in de vijver van onze blog op seniorennet. Daar schreven we vorig jaar:

    In de middeleeuwen kennen de ambachtslieden geen vakantie, laat staan dubbel betaald. Eén dag krijgen ze wel: verloren maandag.

    Dat verhaal hangt met haken en ogen aaneen omdat er teveel versies en beweringen zijn en onze redactie mankeert hier enkele historische bronnen:

    • Vleesresten zouden gehakt, gemalen en tot worsten gerold worden en voorzien van een bladerdeeg.
    • De gilden houden hun jaarlijkse vreetpartij en er wordt gezopen lijk de beesten.
    • Andere bronnen melden dat iedereen aan een dag rust toe is na de uitspattingen van de voorbije dagen en dat het voor de katers verzamelen geblazen is om te ‘verdwijnselen’.

    Sorry, we blijven betoverd door de verhalen van Harry Potter.

    Hoe dan ook, zo een verlofdag moet gevierd worden. Na de worstenbroden laat men zich dus terug vollopen met Koninkjes, pintjes en jenevers. Het lampetten gaat door tot de late uurtjes met de logische gevolgen voor de reeds begonnen dinsdag. Deze dinsdag wordt dan blikken dinsdag genoemd. Zo kunnen we blijven doorgaan natuurlijk. Maar morgen vertellen we verder!

     

    © Productie Gidsjoris 060108 - Koetjes: Dat van die worsten vinden de koetjes maar niets, die hebben zo te zien wat anders te doen. De vegetariërs willen geen lijken in zich, daarom zijn er voor de gevoelige mensen appelbollen voorzien. Smakelijk!